Το Πολιτιστικό Ίδρυμα του Ομίλου Πειραιώς, συνεργαζόμενο με αξιόλογους επιστημονικούς φορείς του τόπου (πανεπιστήμια και ερευνητικά κέντρα), υλοποιεί ερευνητικά προγράμματα που ικανοποιούν τους καταστατικούς του στόχους, και κυρίως αυτόν της καταγραφής, διάσωσης, ανάδειξης της προβιομηχανικής τεχνολογίας αλλά και της αξιοποίησης της συναφούς πολιτιστικής κληρονομιάς. Τα προγράμματα αυτά αποτελούν αναπόσπαστο τμήμα του τριπτύχου της δράσης του Ιδρύματος το οποίο προβλέπει: έρευνα - έκθεση - έκδοση. Σχεδιάζονται, δε, σε διεπιστημονική βάση και με τρόπον ώστε τα αποτελέσματά τους να αξιοποιούνται πολλαπλώς για τη δημιουργία θεματικών τεχνολογικών Μουσείων που εντάσσονται στο συναφές Δίκτυο Μουσείων του Ιδρύματος στην ελληνική περιφέρεια, τη διοργάνωση εκθέσεων, την έκδοση βιβλίων και για την ψηφιοποίηση επιστημονικών δεδομένων που συντελούν στην προαγωγή της έρευνας.

Η Υπηρεσία Έρευνας και Προβολής επιδιώκει την υλοποίηση των καταστατικών σκοπών του Π.Ι.Ο.Π

με στρατηγικό στόχο:
- τη δημιουργία της αναγκαίας ερευνητικής υποδομής για τη διευκόλυνση του έργου του Ιδρύματος,
- την ανάπτυξη της σχετικής βασικής έρευνας καθώς και συγκριτικών μελετών,
- τη διεύρυνση των υπαρχόντων και την ανάπτυξη νέων πολιτιστικών προϊόντων,
- τη δικτύωση με διεθνή και ελληνικά ερευνητικά κέντρα, πανεπιστήμια, οργανισμούς και δημόσιους φορείς άσκησης πολιτικής γύρω από τον πολιτισμό,
- την αξιοποίηση και διάχυση των ερευνητικών αποτελεσμάτων και του παραγόμενου επιστημονικού έργου σε ευρύτερες ομάδες κοινού,

με βασικό άξονα της ερευνητικής δραστηριότητας την καταγραφή και ανάδειξη της προβιομηχανικής κληρονομιάς και την εμπεριστατωμένη μελέτη των τεχνικοοικονομικών όψεων της νεοελληνικής κοινωνίας,

με κύριους θεματικούς άξονες όσον αφορά τον εμπλουτισμό της ερευνητικής υποδομής του Ιδρύματος (Βιβλιοθήκη, Φωτογραφικό Αρχείο, Σχεδιοθήκη) τους ακόλουθους: τεχνολογία-παραδοσιακές τεχνικές, προβιομηχανική παραγωγή, υλικός πολιτισμός, βιομηχανική αρχαιολογία, μουσειολογία, πολιτιστική διαχείριση, οικονομική ιστορία, νέες τεχνολογίες στην έρευνα γύρω από τον πολιτισμό,

με κύρια μεθοδολογία τη διεπιστημονική έρευνα από ομάδες εξωτερικών συνεργατών που δρουν συμπληρωματικά μεταξύ τους (ιστορικοί, αρχαιολόγοι, εθνολόγοι, ανθρωπολόγοι, αρχιτέκτονες, μηχανολόγοι κ.λπ.), με επικεφαλής επιστημονικούς συμβούλους και σε συνεργασία με πανεπιστημιακά και ερευνητικά ιδρύματα της χώρας, και

με ανταγωνιστικό πλεονέκτημα τη μακρόχρονη απόλυτα διακριτή και εξειδικευμένη εμπειρία στις συγκεκριμένες θεματικές έρευνας και την ανάπτυξη συναφούς καινοτομίας.



Στο παρελθόν, έχουν εκπονηθεί από το Ίδρυμα έρευνες σχετικές με τη σηροτροφία-μεταξουργία, τη βυρσοδεψία, την πυριτιδοποιία, την υδροκίνηση, την ιστορία και την τεχνολογία (προβιομηχανική και βιομηχανική) της παραγωγής της ελιάς, την τεχνολογία της παραγωγής του χαρτιού και της τυπογραφίας, την πλινθοκεραμοποιία, τη μαρμαροτεχνία, τα παραδοσιακά επαγγέλματα στη Στυμφαλία, στο Πήλιο και στον χώρο του Αιγαίου, την τεχνολογία στις ελληνικές βενετοκρατούμενες περιοχές, την τεχνολογία των ελληνικών μουσικών οργάνων, κ.λπ.
Συγκεκριμένα έχουν ολοκληρωθεί τα ερευνητικά προγράμματα:

- Σηροτροφία
- Υδροκίνηση
- Μονή Σίμωνος Πέτρας
- Ελιά και λάδι στον ελληνικό χώρο
- Δρόμοι του Λαδιού
- Ελληνική Τυπογραφία
- Τεχνολογία του Χαρτιού
- Πλινθοκεραμοποιία
- Προβιομηχανική τεχνολογία στη Λιβαδειά
- Μαρμαροτεχνία
- Παραδοσιακά Επαγγέλματα και περιβάλλον στη Στυμφαλία
- Πληροφορίες για την τεχνολογία της Βενετίας
- Ελληνικά Μουσικά Όργανα
- Επιστολικά Δελτάρια της Κρήτης
- Φιλαρμονική Εταιρεία Κέρκυρας
- H Ιστορία της Βιομηχανίας στη Θεσσαλονίκη 


Επιπλέον υλοποιούνται τα ακόλουθα ερευνητικά προγράμματα:

- H Μαστίχα Χίου
- Πολιτισμικό Απόθεμα Πελοποννήσου
- Η τέχνη του λευκοσιδηρουργού στον 20ό αιώνα
- Καταγραφή των παραδοσιακών εργαστηρίων του Πηλίου
- Μητρώο Επιχειρήσεων και Επιχειρηματιών N. Μεσσηνίας
- Η Σταφίδα στη Δυτική Πελοπόννησο
- Το Λύκειο Ελληνίδων
- To Βαμβάκι στην Αίγυπτο
- Μητρώο Ελληνικής Βιομηχανικής Κληρονομιάς
- Αρχείο Μουσικής Εικονογραφίας
- Μουσικά δρώμενα στο βορειοελλαδικό χώρο
- Καταγραφή της βιομηχανικής κληρονομιάς στην Αλβανία



Σηροτροφία: Ερευνητικό πρόγραμμα με στόχο τη διερεύνηση των μεθόδων της σηροτροφίας και της μεταξουργίας, το οποίο τροφοδότησε το μουσειολογικό πρόγραμμα  και την επανέκθεση του Μουσείου Μετάξης στο Σουφλί, καθώς και τη συναφή έκδοση. Περισσότερα..
 

Υδροκίνηση: Εκτενές ερευνητικό πρόγραμμα με στόχο τη μελέτη της βυρσοδεψίας, της πυριτιδοποιίας και της υδροκίνησης, του οποίου τα αποτελέσματα αξιοποιήθηκαν στη δημιουργία του Υπαίθριου Μουσείου Υδροκίνησης στη Δημητσάνα και στην έκδοση συναφών μελετών, εκπαιδευτικών φυλλαδίων αλλά και πολιτιστικών οδηγών της ευρύτερης περιοχής του Λούσιου ποταμού.

Μονή Σίμωνος Πέτρας: Ερευνητικό πρόγραμμα για την τεκμηρίωση του νεροπρίονου της Μονής Σίμωνος Πέτρας που αφορούσε την αναγκαία ιστορική/εθνογραφική αρχειακή έρευνα και τη σχεδιαστική αποτύπωσή του.

Η Ελιά και λάδι στον ελληνικό χώρο: Ερευνητικό πρόγραμμα με στόχο τη διερεύνηση την ιστορία και την τεχνολογία (προβιομηχανική και βιομηχανική) της παραγωγής της ελιάς και του λαδιού στον ελληνικό χώρο, το οποίο τροφοδότησε το μουσειολογικό πρόγραμμα των Μουσείων Ελιάς και Ελληνικού Λαδιού στη Σπάρτη και Βιομηχανικής Ελαιουργίας στη Λέσβο καθώς και συναφείς ειδικές εκδόσεις που εντάχθηκαν στη σειρά Εκδόσεων του Ιδρύματος.

Οι Δρόμοι του Λαδιού: Ελαιοτριβεία στη ΝΑ Πελοπόννησο (Λακωνία-Μεσσηνία) κατά την αρχαιότητα: Ερευνητικό πρόγραμμα το οποίο εμπλούτισε το εποπτικό υλικό του Μουσείου της Ελιάς και Ελληνικού Λαδιού στη Σπάρτη και τροφοδότησε ειδική έκδοση.

Η Ιστορία της ελληνικής τυπογραφίας (15ος-20ός αιώνας): Ερευνητικό πρόγραμμα με σκοπό να αξιοποιηθούν τα αποτελέσματά του στη δημιουργία Μουσείου Τεχνολογίας του Χαρτιού και της Ελληνικής Τυπογραφίας και στην έκδοση αντίστοιχης μονογραφίας. Κύριοι θεματικοί άξονες του προγράμματος υπήρξαν: α) η χάραξη και η χύτευση ελληνικών στοιχείων και κοσμημάτων, β) η στοιχειοθεσία και η σελιδοποίηση, η χειροστοιχειοθεσία, η λινοτυπία και η μονοτυπία, γ) η ξυλογραφία, η χαλκογραφία, η λιθογραφία, η χρωμολιθογραφία και η τσιγκογραφία, δ) οι εκτυπωτικές μηχανές (ξύλινα πιεστήρια, ξύλινα με μεταλλικά εξαρτήματα, μεταλλικά πιεστήρια, χειροκίνητα, ατμοκίνητα, ηλεκτροκίνητα, πιεστήρια επίπεδα, κάθετα, κυλινδρικά πιεστήρια). Η σημασία του προγράμματος αφορά στην καταγραφή και διάσωση των τυπογραφείων και της τεχνολογίας που χρησιμοποιήθηκαν για την έκδοση ελληνικών βιβλίων στην Ελλάδα και το εξωτερικό, από τον 15ο έως τον 20ό αιώνα.

Η Τεχνολογία του Χαρτιού: Τριετές ερευνητικό πρόγραμμα σχετικό με την ιστορία της τεχνολογίας του χαρτιού και της χαρτοποιητικής τόσο παγκοσμίως, όσο και στον ελληνικό χώρο, για τις ανάγκες της προετοιμασίας Μουσείου Τεχνολογίας του Χαρτιού και της Ελληνικής Τυπογραφίας. Έμφαση δόθηκε στον εμπλουτισμό της όλης έρευνας με στοιχεία που αφορούν την ιστορία της χρήσης και παραγωγής του χαρτιού στον ελληνικό χώρο. Το πρόγραμμα εκπονήθηκε από ομάδα ερευνητών στην οποία συγκαταλέγονται ιστορικοί, αρχιτέκτονες και χημικοί. Τα αποτελέσματα του προγράμματος παρουσιάσθηκαν σε ημερίδα με τίτλο "Η ιστορία του χαρτιού" που πραγματοποιήθηκε στην Αίθουσα Πολλαπλών Χρήσεων του Ιδρύματος, στις 5 Ιουλίου 2005 και τροφοδότησαν ειδική έκδοση σχετική με την ιστορία του χαρτιού στον ελληνικό χώρο με τίτλο "Βιομηχανίες χάρτου στην Ελλάδα, 19ος-20ός αιώνας", η οποία εντάσσεται το προσεχές διάστημα στη σειρά Εκδόσεων του Ιδρύματος.

Πλινθοκεραμοποιία: Ερευνητικό πρόγραμμα με στόχο τη μελέτη των τεχνικών της πλινθοκεραμοποιίας για τις ανάγκες της προετοιμασίας της μόνιμης έκθεσης του Μουσείου Πλινθοκεραμοποιίας στο συγκρότημα Τσαλαπάτα στον Βόλο, το οποίο εντάχθηκε στο Δίκτυο των θεματικών Μουσείων του Ιδρύματος το 2006. Η έρευνα αφορούσε στη μελέτη του κλάδου τόσο παγκοσμίως όσο και τον ελληνικό χώρο, της ιστορικής διαδρομής της συγκεκριμένης βιομηχανικής μονάδας καθώς και στην τεκμηρίωση του μηχανολογικού της εξοπλισμού και τη διερεύνηση της τεχνολογίας κατασκευής των κεραμικών της προϊόντων. Περισσότερα..
 

Προβιομηχανική τεχνολογία στη Λιβαδειά: Εκπονήθηκε ερευνητικό πρόγραμμα με τίτλο Η Λιβαδειά στον πολιτισμό του βαμβακιού. Οικονομική ανάπτυξη και αστικές κατακτήσεις 19ος-20ός αιώνας και στόχο την καταγραφή της ιστορίας και της τεχνολογίας που αφορά την επεξεργασία του βαμβακιού στη Λιβαδειά για την προετοιμασία Μουσείου Προβιομηχανικής Τεχνολογίας στις όχθες της Έρκυνας, στα διατηρητέα των μύλων Παπαϊωάννου και Μπάκα. Περισσότερα..


Μαρμαροτεχνία: Ερευνητικό πρόγραμμα σχετικό με την τεχνολογία του μαρμάρου, υλικού που κατέχει ιδιαίτερη θέση στην αρχιτεκτονική και την τέχνη της Ελλάδας από την αρχαιότητα έως τις μέρες μας, με στόχο την προετοιμασία του Μουσείου Μαρμαροτεχνίας στην Τήνο, το οποίο εντάχθηκε στο Δίκτυο Μουσείων το 2007. Με έμφαση στην προβιομηχανική και πρωτοβιομηχανική Τήνο, το σημαντικότερο νεοελληνικό κέντρο μαρμαροτεχνίας, διερευνήθηκε το κοινωνικό και οικονομικό πλαίσιο στο οποίο αναπτύχθηκαν τα τοπικά εργαστήρια, οι παραδοσιακές μέθοδοι εργασίας του λατόμου και του μαρμαροτέχνη, η έντονη παρουσία του μαρμάρου σε ολόκληρο το νησί καθώς και η καλλιτεχνική και οικοδομική χρήση του μαρμάρου στη νεώτερη Ελλάδα.

Ερευνητικό Πρόγραμμα Παραδοσιακών Επαγγελμάτων και Περιβάλλοντος Στυμφαλίας: Ερευνητικό πρόγραμμα σχετικό με το περιβάλλον και τα παραδοσιακά επαγγέλματα στην περιοχή της Στυμφαλίας καθώς και τη μεταξύ τους διαλεκτική σχέση, για τις ανάγκες προετοιμασίας του Μουσείου Περιβάλλοντος Στυμφαλίας, το οποίο θα ενταχθεί το προσεχές διάστημα στο Δίκτυο Μουσείων του Ιδρύματος. Το πρόγραμμα επικεντρώθηκε σε γεωλογικές, περιβαλλοντικές και εθνολογικές μελέτες. Διερευνήθηκαν οι παραδοσιακές εργασίες που σχετίζονται με τον "κύκλο του νερού και της γης" (αλιεία, γεωργία, κτηνοτροφία, κυνήγι, κ.λπ.) τα υδραυλικά έργα υδροδότησης της λίμνης Στυμφαλίας αλλά και η ιστορία της πόλης της αρχαίας Στυμφάλου. Περισσότερα..
 

Πληροφορίες για την τεχνολογία από Αρχεία και Βιβλιοθήκες της Βενετίας: Πενταετές ερευνητικό πρόγραμμα σε συνεργασία με το Ελληνικό Ινστιτούτο Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Σπουδών της Βενετίας, με αντικείμενο τον εντοπισμό πληροφοριών στα Αρχεία και τις Βιβλιοθήκες της Βενετίας που αφορούν σε ζητήματα τεχνολογίας, με έμφαση στις βενετοκρατούμενες ελληνικές περιοχές. Το συναφές αρχειακό υλικό αποθησαυρίσθηκε στο Ίδρυμα με τη μορφή μικροφίλμ για τα κείμενα και διαφανειών/φωτογραφιών για τα τεκμήρια (σχέδια, χάρτες, κ.λπ.) και στεγάστηκε σε ειδική ηλεκτρονική βάση δεδομένων, η οποία περιέχει περί τα 2.500 τεκμήρια και είναι προσβάσιμη για τους ερευνητές από τη Βιβλιοθήκη του Π.Ι.Ο.Π. Η τράπεζα δεδομένων παρουσιάσθηκε επισήμως σε ειδική ημερίδα στην Αίθουσα Πολλαπλών Χρήσεων του Ιδρύματος, στις 10 Σεπτεμβρίου 2005 και συνεχίζει να εμπλουτίζεται με την περίληψη των κειμένων και τη μεταγραφή των υπομνημάτων που τυχόν συνοδεύουν τα συγκεντρωθέντα τεκμήρια.

Ελληνικά Μουσικά Όργανα: Ερευνητικό πρόγραμμα για τις ανάγκες της επανέκθεσης του Μουσείου Ελληνικών Μουσικών Οργάνων με στόχο την καταγραφή της τεχνολογίας των ελληνικών μουσικών οργάνων, στο πλαίσιο του οποίου το Π.Ι.Ο.Π. συνεργάσθηκε: α) με το Τμήμα Μουσικών Σπουδών της Σχολής Καλών Τεχνών του Α.Π.Θ. για την καταγραφή τεκμηρίων που αφορούν στα αρχαία, βυζαντινά και μεταβυζαντινά μουσικά όργανα και περιλαμβάνουν εικονογραφικές μαρτυρίες, αρχαιολογικά ευρήματα και γραμματολογικές πηγές, και β) με το τμήμα Εθνολογίας και Λαογραφίας της Ακαδημίας Αθηνών για την καταγραφή των οπτικοακουστικών δρωμένων στον βορειοελλαδικό χώρο, καθώς και των τοπικών εθίμων κατά την περίοδο της Αποκριάς και τη διάρκεια του θέρους. Το πρόγραμμα εκπονήθηκε με επιτόπια έρευνα από ειδική ομάδα, η οποία αποτελούνταν από εθνολόγο, μουσικολόγο καθώς και ειδικούς φωτογράφους και εικονολήπτες.

Επιστολικά Δελτάρια της Κρήτης: Ερευνητικό πρόγραμμα με στόχο την αξιοποίηση σειράς επιστολικών δελταρίων από τη συλλογή του Ιδρύματος που αφορούν στην ιστορία της Κρήτης, το οποίο κατέληξε σε ειδική πολυτελή έκδοση. Το υλικό της συλλογής αναδεικνύει την ιστορία του κρητικού τοπίου κατά τη σημαντική για την ιστορία του νησιού περίοδο 1896-1913. Περισσότερα..
 

Φιλαρμονική Εταιρεία Κερκύρας: Η Φιλαρμονική Εταιρεία Κερκύρας (ΦΕΚ), που ιδρύθηκε το 1840, έθεσε ως πρωταρχικό σκοπό της τη δημιουργία μιας πλήρους μουσικής ακαδημίας και κατέστη το πρώτο οργανωμένο, κατά τα σύγχρονά του πρότυπα, μουσικό εκπαιδευτικό ίδρυμα της νεώτερης Ελλάδας. Κατόπιν σχετικού αιτήματος της εν λόγω Εταιρείας, το Π.Ι.Ο.Π. ανέλαβε τη διεξαγωγή ερευνητικού προγράμματος σχετικά με την ιστορία της και τη σύνταξη τεύχους μουσειολογικών προτάσεων για την προετοιμασία μουσείου μουσικών αντικειμένων και ενθυμημάτων στο ιδιόκτητο ιστορικό κτίριό της. Περισσότερα..
 

H Ιστορία της Βιομηχανίας στη Θεσσαλονίκη: Ερευνητικό πρόγραμμα του οποίου τα αποτελέσματα τροφοδότησαν έκθεση με τίτλο "Θεσσαλονίκη, 1912-1940. Βιομηχανία και Πόλη" στην οποία, με σχέδια, χάρτες, έντυπο και αρχειακό υλικό, επιχειρήθηκε η παρουσίαση των οικονομικών, κοινωνικών, πολεοδομικών και τεχνολογικών αλλαγών που προκάλεσε η εκβιομηχάνιση στην πόλη της Θεσσαλονίκης και την περιφέρειά της. Περισσότερα.. 


Επιπλέον, υλοποιούνται:


Μαστίχα Χίου: Ερευνητικό πρόγραμμα κατάλληλο για την προετοιμασία Μουσείου Μαστίχας στη Χίο, αποτελούμενο από σειρά σχετικών μελετών (ιστορικών, εθνολογικών, αρχιτεκτονικών και περιβαλλοντολογικών) και τη συλλογή αρχειακού και άλλου πρωτογενούς συναφούς υλικού (μεταξύ των οποίων προφορικών μαρτυριών και ποσοτικών/αρχειακών δεδομένων στεγασμένων σε ηλεκτρονικές βάσεις). Το πρόγραμμα επικεντρώνεται σε ζητήματα παραγωγής, εκμετάλλευσης, διακίνησης και προβολής του μονοπωλιακού προϊόντος της μαστίχας διαχρονικά και μέχρι τις μέρες μας. Περισσότερα..



Πολιτισμικό Απόθεμα Πελοποννήσου – Κοινοπραξία «Καλειδοσκόπιο»: Το Π.Ι.Ο.Π. μετέχει ως εταίρος -μεταξύ άλλων συναφών φορέων περιλαμβάνονται το Ίδρυμα Λαμπράκη και το Πελοποννησιακό Λαογραφικό Ίδρυμα- σε κοινοπραξία που υλοποιεί πρόγραμμα ανάπτυξης κοινωνικής επιχειρηματικότητας στην Περιφέρεια Πελοποννήσου στον χώρο του πολιτιστικού τουρισμού, με την αξιοποίηση του πολιτισμικού αποθέματος της περιοχής (Κοινοπραξία "Καλειδοσκόπιο", Κοινοτική Πρωτοβουλία Equal, Crescent, εποπτεύων φορέας Υπουργείο Εργασίας). Το Ίδρυμα υποστήριξε επιστημονικές μελέτες (καταγραφή και μελέτη του πολιτιστικού αποθέματος της Περιφέρειας Πελοποννήσου) που εκπονήθηκαν στο πλαίσιο της υλοποίησης του έργου, ενώ για τη διάχυση των αποτελεσμάτων του προγράμματος σχεδίασε και επιμελήθηκε επιστημονικά συλλογικού τόμου με τίτλο "Ο δε τόπος ελαιοφόρος. Η παρουσία της ελιάς στην Πελοπόννησο", το οποίο θα εντάχθηκε στη σειρά εκδόσεων του Ιδρύματος. Περισσότερα..


Η τέχνη του λευκοσιδηρουργού στον 20ό αιώνα. Η περίπτωση του Γεωργίου Χατζηλάου: Ερευνητικό πρόγραμμα   σχετικά με τον τομέα της λευκοσιδηρουργίας όσον αφορά την επαγγελματική εκπαίδευση, την παραγωγή, τη διανομή και τη διάχυση των προϊόντων του στην αγορά. Τα αποτελέσματα της έρευνας θα αξιοποιηθούν στη συγγραφή σχετικής μονογραφίας και στη συγκρότηση κινητής έκθεσης που θα παρουσιασθεί στις Αίθουσες Πολλαπλών Χρήσεων των Μουσείων του Δικτύου του Ιδρύματος. Το πρόγραμμα αφορά στην εθνογραφική και ιστορική καταγραφή της προβιομηχανικής αυτής τεχνικής, καθώς και στην απόκτηση, συντήρηση και μουσειακή αξιοποίηση αντίστοιχων συλλογών για τις ανάγκες της προαναφερθείσας έκθεσης. Περισσότερα..



Καταγραφή των παραδοσιακών εργαστηρίων και βιοτεχνικών εγκαταστάσεων του Πηλίου: Πολυετές ερευνητικό πρόγραμμα που αριθμεί ως τώρα περί τις 200 μελετημένες προβιομηχανικές εγκαταστάσεις. Η έρευνα και μελέτη, η οποία καλύπτει συστηματικά όλη την περιοχή του Πηλίου, διεξάγεται από αντίστοιχες ομάδες εργασίας και αφορά στον εντοπισμό των εργαστηρίων με επιφανειακή έρευνα, την εθνολογική και ιστορική τεκμηρίωσή τους, την αρχιτεκτονική τους αποτύπωση και την αποτύπωση του μηχανολογικού τους εξοπλισμού, όπου αυτός διασώζεται. Περισσότερα..
 



Μητρώο Επιχειρήσεων και Επιχειρηματιών νομού Μεσσηνίας: Ερευνητικό πρόγραμμα με τίτλο  με στόχο τη συγκρότηση ηλεκτρονικής βάσης δεδομένων αποτελούμενης από "Βιβλιογραφία Μεσσηνίας: Οικονομία-Κοινωνία-Τεχνικές/Τεχνολογία στους Νεώτερους χρόνους" και "Μητρώο Επιχειρήσεων και Επιχειρηματιών Μεσσηνίας, 19ος-20ός αιώνας". Το πρόγραμμα υλοποιείται στο πλαίσιο της συμμετοχής του Ιδρύματος στην Κοινοπραξία "Καλειδοσκόπιο", χρηματοδοτείται από αυτή και αποσκοπεί στη διάθεση της προαναφερθείσας βάσης στην επιστημονική κοινότητα (προσβάσιμη από τη Βιβλιοθήκη του Ιδρύματος) και στην έκδοση τόμου σχετικού με την επιχειρηματικότητα στον νομό Μεσσηνίας. Περισσότερα..


Η Σταφίδα στη Δυτική Πελοπόννησο: Ερευνητικό πρόγραμμα σχετικό με την παραγωγή και διακίνηση της σταφίδας στη λιγότερη μελετημένη, όσον αφορά τη σταφιδοπαραγωγή, περιοχή στη Δυτική Πελοπόννησο, και ειδικότερα στο νομό Ηλείας, με στόχο την εκπόνηση από ομάδα ιστορικών συναφούς μελέτης, η οποία θα ενταχθεί το προσεχές διάστημα στη σειρά Εκδόσεων του Ιδρύματος. Περισσότερα..


To Βαμβάκι στην Αίγυπτο: Ερευνητικό πρόγραμμα σχετικό με τη δραστηριοποίηση των Ελλήνων που εγκαταστάθηκαν στην Αίγυπτο γύρω από την παραγωγή και εμπορία βαμβακιού (η οποία επεκτείνεται στο πεδίο του πνευματικού και υλικού πολιτισμού των Ελλήνων της Αιγύπτου), και δίνει τη δυνατότητα για τη δημιουργία συναφούς θεματικού τεχνολογικού μουσείου σε μία από τις κύριες πόλεις της Αιγύπτου, όπως και για την έκδοση συλλογικού τόμου. Περισσότερα..


Λύκειο των Ελληνίδων: Ερευνητικό πρόγραμμα σχετικό με την ιστορία και τη δραστηριοποίηση του Λυκείου των Ελληνίδων, με στόχο την αποτύπωσή της σε έναν συλλογικό αφιερωματικό τόμο που θα εκδοθεί με την ευκαιρία της συμπλήρωσης των εκατόχρονων του Λυκείου. Στο πρόγραμμα συμβάλλουν ιστορικοί, φιλόλογοι, δημοσιογράφοι, εθνολόγοι και άλλοι ειδικοί στη μελέτη του λαϊκού πολιτισμού αλλά και του σύγχρονου νεοελληνικού βίου. Περισσότερα..


Μητρώο Ελληνικής Βιομηχανικής Κληρονομιάς (Ελληνικό Τμήμα TICCIH): Το Π.Ι.Ο.Π. μετέχει στην προσπάθεια για τη συγκρότηση του Μητρώου Ελληνικής Βιομηχανικής Κληρονομιάς. Στο πλαίσιο της καταγραφής μνημείων προβιομηχανικής και βιομηχανικής κληρονομιάς σε όλη τη χώρα, με πρωτοβουλία του ελληνικού τμήματος του TICCIH και τη συμμετοχή φορέων όπως το Ιόνιο Πανεπιστήμιο, το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, το Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών και το Δημοτικό Κέντρο Ιστορίας Βόλου, ολοκληρώθηκε ήδη στο Ίδρυμα η αναδρομική μεταγραφή του συνόλου των δελτίων στα οποία έχουν καταγραφεί από το Π.Ι.Ο.Π. αντίστοιχα μνημεία βιομηχανικής κληρονομιάς κατά τη διάρκεια συναφών ερευνητικών προγραμμάτων. Περισσότερα..

Αρχείο Μουσικής Εικονογραφίας: Το Π.Ι.ΟΠ. υποστηρίζει πενταετές ερευνητικό πρόγραμμα του Τμήματος Μουσικών Σπουδών της Σχολής Καλών Τεχνών του Αριστοτελείου Παν/μίου Θεσσαλονίκης. Σε συνέχεια συναφούς διετούς ερευνητικού προγράμματος στο πλαίσιο της επανέκθεσης του Μουσείου Ελληνικών Μουσικών Οργάνων στη Θεσσαλονίκη, το πρόγραμμα αποσκοπεί στη δημιουργία βάσης δεδομένων που θα είναι προσβάσιμη από τη Βιβλιοθήκη του, καθώς και στην έκδοση συναφούς συλλογικού τόμου από διεθνή
συγγραφική ομάδα. Περισσότερα..

Μουσικά δρώμενα στο βορειοελλαδικό χώρο: Το Ίδρυμα συνεργάσθηκε με το Κέντρο Ερεύνης της Ελληνικής Λαογραφίας της Ακαδημίας Αθηνών για την καταγραφή των μουσικών δρωμένων στο βορειοελλαδικό χώρο, καθώς και των τοπικών εθίμων κατά την περίοδο της Αποκριάς και τη διάρκεια του θέρους. Το πρόγραμμα καταγραφής επιχείρησε μέσω μιας επιλεκτικής αλλά αντιπροσωπευτικής παρουσίασης του μουσικού πολιτισμού των βόρειων περιοχών της χώρας, να υπαινιχθεί τις εσωτερικές διαφοροποιήσεις αλλά και τις διεθνοτικές σχέσεις και συγγένειες, να δείξει τους τρόπους μέσα από τους οποίους η μουσική χρησιμοποιείται ως όχημα συγκρότησης και προβολής της εθνοτικής ή τοπικής ταυτότητας. Περισσότερα..